Politika faizi artmaz ise Enflasyon Düşürülemez,Kamuda Sıkılaşma Şart

Merkez Bankası politika faizini değiştirmedi ve yüzde 45 olarak bıraktı. TÜİK tarafından açıklanan enflasyonun yüzde 65 olduğu yerde politika faizini yüzde 45 olarak sabit tutmanın tek bir gerekçesi olabilir: Önümüzdeki dönemde enflasyonda düşüş beklentisi. Böyle bir beklenti gerçekçi mi? Bunun için öncelikle enflasyonu olumsuz yönde en fazla etkileyen göstergelerin başında gelen kamu kesimi bütçesinin de sıkılaşmaya gitmesi gerekir.

2023 yılının Aralık ayında bütçe açığı birdenbire ikiye katlandı. Buna yol açan gelişmelerin başında sermaye transferleri kalemi başta olmak üzere bazı kalemlerde Aralık ayında ortaya çıkan rekor artışlardı. Mesela 2022 Aralık ayı sermaye transferleri kaleminde 17 milyar TL harcama tahakkuku söz konusuyken 2023 Aralık ayında aynı kalemde 639 milyar TL’lik harcama tahakkuku söz konusu olmuş. Bu rekor artışlarla bütçe açığı başlangıçta 659 milyar TL öngörülmüşken 1.375 milyar TL olarak gerçekleşmiş. Buna karşılık nakit dengesi 625,5 milyar TL açık vermiş. Bu, bize 2024 bütçesinin olacağından daha düşük açıklı göstermek için girişilen bir sanal gerçeklik olduğunun göstergesi. Hükümet böylece 2023 yılına gider yazarak o giderin nakdini 2024 yılında seçimler için kullanıyor. Bu durumda 2024 bütçesi tahmin edildiği gibi 2,7 trilyon TL açık verecek olsa da nakit dengesinin bunun oldukça üzerinde açık vereceğini tahmin etmek zor olmasa gerekir.

(Bu verilerle sizi fazla boğmuş gibi oluyorum ama mecburum çünkü eldeki verilerle bize açıklananlar uyuşmuyor.)

Bütçe açığının yüzde 100, nakit açığının yüzde 400 dolayında artacağı bir yılda enflasyonun yüzde 65’lerden yüzde 36’ya düşmesi mümkün olamaz. Enflasyon, geçen yılın Temmuz ve Ağustos aylarında yüzde 9’ar dolayında olduğu ve bu yıl muhtemelen o aylarda daha düşük aylık enflasyon çıkacağı için baz etkisiyle düşüş gösterecek olsa da devamında yüksek kalmaya devam edecek. Bir başka ifadeyle Türkiye’de enflasyon bu politikayla ancak ve ancak baz etkisiyle geçici düşüşler gösterebilir. Para politikası kısmen sıkı, maliye politikası gevşek ise enflasyon kalıcı olarak düşmez.

Türkiye, içinde bulunduğu durumu iyi göstermeye çalışmaktan vazgeçip gerçekleri kabul ederek ona göre doğru ekonomi politikası uygulamadığı sürece enflasyondaki geçici düzelmeler hep baz etkisi gibi illüzyona dayalı kalmaya mahkûmdur.


Bütçede, giderler tahakkuk, gelirler tahsilat bazında izlenir. Bir giderin yapılması için işlemler tamamlandığında o miktar, alacaklısına ödenip ödenmediğine bakılmaksızın bütçeye gider yazılır. Eğer alacaklısına herhangi bir nedenle o aşamada ödenememişse emanete alınır. Bu durumda gider yazılmış ama ödeme yapılmadığı için nakit çıkışı oluşmamıştır. Bazen de tersi olur ve henüz bütçeye gider yazılmamış bir işlem için nakit çıkışı gerçekleşir. Örneğin işe başlaması için müteahhide verilen avans nakit olarak ödenir ancak henüz harcama yapılıp belgeleri getirilmediği için bütçeye o aşamada gider yazılmaz. Emanet ve avanslar katılınca bütçe dengesi ile nakit dengesi farklı hale gelir. Bunu da bir denklemle gösterelim.

Bütçe Nakit Dengesi = Bütçe Dengesi +/- Emanetler ve Avanslar

Yukarıda anlatılanların basit Türkçe Meali;

Merkez Bankası Faizi agresif arttırmalı,(çünkü Reel faiz hala çok ekside, Enflasyon 65 iken Politika faizi 45 ,Yani Reel fazi -20 ) ve buna Kamuda sıkılaşmaya yani kemer sıkılmaya bir an önce giderek eşlik etmeli, yapısal reform niteliğinde kararlar alınıp disiplinle uygulanmalı ,bu süreç bir yıldan fazla sürmemeli, Enflasyonun artışının önüne bir an önce geçilip ondan sonra kademeli faiz indirmeye geçilmeli, Tüketim Ekonomisinden hızla uzaklaşıp, Üretim Ekonomisine geçilmeli. Türkiye bu kadar yüksek faiz ortamında kalmamalı yoksa ileriye doğru ekonomide ve dolayısyla toplumda oluşan gelir dengesizliğinin sonuçları ağır olur.

 

Not : Tüm verilere Tüik sitesinden ulaşabilirsiniz.

Forex veya Sanal Paralardaki fiyat değişimlerinden para kazanmak isteyen ve daha önce bu konuda deneyimi ve bilgisi olmayanlar ama bu konulara ilgisi ve merakı olanlar için, Temel Düzey Yatırımcılık Eğitimleri vermekteyim. Konu ile ilgili daha detaylı bilgi almak isteyenler [email protected] mail adresinden bana ulaşabilirler.

Bol Kazançlar.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Emrah Suyolcu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Tuna Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Tuna Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Tuna Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Tuna Gazete değil haberi geçen ajanstır.