Ayni yardım nedir?

Merhaba;

Bugün bodrolama süreçlerinde ve vergi bölümlerinde konusu geçen personele verilen ayni ve maddi yardımlardan ayni yardımların nelerdir.

Ayni kelimesi “para olarak değil de mal veya hizmet olarak verilen” anlamına gelmektedir. Yardımın nakit yerine mal ile karşılanması durumu ayni yardımı ifade eder. İşverenlerin, işçilerinin kişisel veya sosyal bir ihtiyacını karşılamak amacıyla yaptığı yardımlar da “ayni yardımlar” olarak nitelendirilmektedir. Bu ihtiyaç; işyeri yemekhanesinde verilen yemek de olabilir, işçiye ödül olarak verilen sinema bileti de olabilmektedir.

Ayni yardımlar iş sözleşmelerinde veya toplu iş sözleşmelerinde sürekli bir ödeme olarak düzenlenebildikleri gibi, bu düzenlemeler olmadan işveren tarafından tek seferlik de verilebilmektedir.

İşverenin yasal olarak ödemek zorunda olduğu bir ayni yardım yoktur. Ama ayni yardımın iş sözleşmeleriyle zorunluluk haline gelmesi de mümkündür. Zorunlu ayni yardımlar daha çok toplu iş sözleşmelerinde karşımıza çıkmaktadır.

Ayni yardımda amaç, işçinin ihtiyacını doğrudan karşılamaktır. İşçisine giyim yardımı adı altında nakit ödeme yapan işveren bu yardımı ayni yardım olarak gösteremez. İşçisine giysi verdiğinde ancak bu yardım ayni yardım olacaktır. Bir başka örnek olarak; işçilerine sağlık sigortası yaptıran bir işveren direkt olarak ödemesini sigorta şirketine yapıyorsa bu ayni yardım olarak nitelendirilir. Sağlık sigortasını işçi kendisi ödüyor, işveren ödemesini ücret eki gibi işçinin hesabına yapıyorsa bu yardım ayni bir yardım olmaktan çıkar.

Ayni yardımları diğer yardımlardan ayıran bir diğer özellik de, işçiye sağlanan bir menfaat olmasına karşılık bordroya dâhil olmaması ya da SGK primi ve gelir vergisi kesintisi açısından avantajların bulunmasıdır. Bu nedenle yapılan yardımın ayni yardım kapsamında olup olmaması önem arz etmektedir. Bazı yardımların nakit olmasa da kolay nakde çevrilebilir olması o yardımı ayni yardım olmaktan çıkarabilmektedir. Günümüzde hala tartışmalı olan “altın yardımı” bunlardan bir tanesidir. Altın olarak işçiye verilen yardımlar nakdi kabul edilir. Aynı zamanda para yerine de geçebilmesi, kolay nakde çevrilmesi nedeniyle altın nakit yardım olarak değerlendirilmelidir.

 

SGK AÇISINDAN AYNİ YARDIMLAR

İşveren tarafından işçiye yapılan ödemelerin veya yardımların ayni ya da nakdi olması durumunda SGK primleri açısından akıbetinin ne olacağı yasada açıkça belirtilmiştir. İstisna olarak belirtilen durumlar dışında her ödemenin SGK matrahına dâhil olacağı ayrıca belirtilmiştir. İlgili maddede belirtilen istisna yardımlardan biri de ayni olarak işçiye verilen yardımlardır. Personele mal olarak yapılan bu yardımlar üzerinden tutarlarına bakılmaksızın SGK primleri hesaplanmaz.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 80 b ve c bendlerine göre;

“b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.”

Buradan da anlaşılacağı üzere nakit olmayan ve ayni yardım olarak nitelendirilecek her yardım prime esas kazanca dâhil değildir.

Personeline yılbaşında “yılbaşı sepeti” veren işveren bu yardımını muhasebeleştirirken yılbaşı sepetinin maddi değerini prime esas kazançlara dâhil etmeyecektir. İşçiye nakit olarak ödeseydi SGK matrahıyla ilgili bir istisna söz konusu olmayacaktı.

İşçiye işyerinde verilen yemek ayni yardımdır. Aynı zamanda işçiye yemek kartı olarak verilen yemek ödemesi de ayni yardımdır. Çünkü yemek kartları yalnızca yemek ödemesi için kullanılan, nakit olarak ücret bordrosunda ödenmeyen yardımlardır. Dolayısıyla nakit olarak işçiye bordroda ödenen yemek parası üzerinden (her yıl belirlenen tutarı aşan kısmı) SGK primleri hesaplanabilirken, yemek kartı olarak verilen yemek yardımı ayni kabul edildiği için tutarına bakılmaksızın prime esas kazançlara dâhil edilmeyecektir.

Haftaya Gelir vergisi tarafından incelemelere bakacağız.

Hoşçakalın

Kaynak: http://iskanunu.com/

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Bilal Özdemir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Tuna Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Tuna Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Tuna Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Tuna Gazete değil haberi geçen ajanstır.