Âşık Veysel'in anısı, Paris'te yaşatıldı

Devlet Tiyatroları tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın destekleriyle 2023 UNESCO Dünya Aşık Veysel Yılı kapsamında Paris'te 'Dostlar Beni Hatırlasın' adlı tiyatro gösterisi sahnelendi. Peki, Âşık Veysel kimdir, eserleri nelerdir? Âşık Veysel hakkında yapılan çalışmalar neler* Tüm soruların cevapların ve daha fazlası haberimizde

Haber Bülteni
Haber Bülteni Tüm Haberleri
Büyütmek için resme tıklayın

Bakanlık Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ile Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü sanatçılarının sahnelediği oyunda Tamer Karadağlı Aşık Veysel eserlerini seslendirdi. Elif Buse Doğan, İsmail Altunsaray, Mahriban Akkuş ile Pelin Karakuş da Enver Maralli şefliğindeki orkestraya eşlik etti.

Âşık Veysel kimdir

Gerçek adı Veysel Şatıroğlu olan Âşık Veysel, 25 Ekim 1894'te Sivas'ın Şarkışla ilçesinde dünyaya geldi. Türk halk ozanı Aşık Veysel'in iki kız kardeşi, yörede yaygınlaşan çiçek hastalığına yakalanarak yaşamlarını yitirdi.Ardından Veysel de yedi yaşında aynı hastalıktan dolayı iki gözünü de kaybetti.

Birçok ili dolaştı

Babasının, Âşık Veysel'e oyalanması için aldığı bağlamayla önce başka ozanların türkülerini çalmaya başladı. 1930 yılında Sivas Maarif Müdürü olarak görev yapan Ahmet Kutsi Tecer ile Kutsi Bey tarafından düzenlenen bir şairler gecesinde tanıştı. Kutsi Bey tarafından verilen destek ile birçok ili dolaşmaya başladı. Âşık geleneğinin son büyük temsilcilerinden olan Âşık Veysel, bir dönem yurdu dolaşarak Köy Enstitüleri'nde saz hocalığı yaptı. 1965 yılında özel kanunla maaş bağlandı. 1970'li yıllarda Selda Bağcan, Gülden Karaböcek, Hümeyra, Fikret Kızılok ve Esin Afşar gibi bazı müzisyenler Âşık Veysel'in deyişlerini düzenleyerek yaygınlaşmasını sağladı. Âşık Veysel'in çocuklarından öğretmen olan Bahri Şatıroğlu, babasının yaşamını gün gün deftere almış ve pek çok çalışmaya kaynak kişi olarak katılmıştır. Ayrıca babasının saz ve söz geleneğini sürdürmektedir.

Yalın Türkçeyi ustalıkla kullandı

Eserlerinde Türkçesi yalındır. Dili ustalıkla kullanır. Yaşama sevinciyle hüzün, iyimserlikle umutsuzluk şiirlerinde iç içedir. Doğa, toplumsal olaylar, din ve siyasete ince eleştiriler yönelttiği şiirleri de vardır. Şiirleri, Deyişler (1944), Sazımdan Sesler (1950), Dostlar Beni Hatırlasın (1970) isimli kitaplarında toplandı. 1973 yılında akciğer kanseri sonucunda öldü. Ölümünden sonra Bütün Şiirleri (1984) adıyla eserleri tekrar yayınlandı.

Âşık Veysel hakkında yapılan çalışmalar

Âşık Veysel ile ilgili yapılan araştırmalar içerisinde Kutlu Özen önemli bir yere sahiptir. Ölümünden sonra yüzünün kalıbının alınması sırasında orada bulunan kişilerden birisidir. "Âşık Veysel Selam Olsun Kucak Kucak" adlı eseri bir başvuru kitabı niteliğindedir.

Âşık Veysel'in hatırası

1952'de senaryosunu Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun yazdığı, Metin Erksan'ın yönettiği "Karanlık Dünya" filminde Âşık Veysel de oynadı. Film, " Anadolu'daki ekinleri cılız ve kısa boylu gösterdiği için" yasaklandı.[kaynak belirtilmeli] Filmde "kaçan eşi Esma'nın çorabına para koyma" olayı gerçek olmamakla birlikte özellikle kadın hakları aktivistleri ve geniş halk kitleleri tarafından gündemde tutulmuş ve Âşık Veysel'in eserlerinde yansıttığı değerlerle ilişkilendirilmiştir. Gerçek ise köye tekrar dönen Esma'ya mağduriyet yaşamaması için ölümüne kadar destek olduğudur.

2014 yılının Kasım ayında Devlet Opera ve Balesi, Âşık Veysel'in ölümünün 41. yılı anısına onun türkülerinden yola çıkılarak hazırlanan, tek perdelik dans tiyatrosu "Dostlar Beni Hatırlasın" sahneye konulmuştur. 17 Kasım 2014 yapılan prömiyere onur konuğu olarak Âşık Veysel'in kızı Menekşe Süzer ve torunları Gündüz Şatıroğlu, Hayrettin Süzer, Nazender Süzer, Halil Süzer ve Gülizar Bulguer katılmıştır. Gösterinin rejisörlüğünü İhsan Bengier yaparken gösteride Almula Ersoy, Ayşegül Aydemir, Deniz Alp, Sevim Başol ve Müge Gündüz gibi isimler rol almıştır.

Âşık Veysel Müzesi

Büyük halk ozanı Âşık Veysel’in yaşadığı Sivrialan köyündeki evi 1982 yılından itibaren Kültür Bakanlığı tarafından müzeye dönüştürülmüştür. Âşık Veysel’in kişisel eşyaları, sazları, fotoğraflar bulunmaktadır. Her yıl 16-21 Mart tarihleri arasında Şarkışla Sivrialan köyünde anma törenleri ve Âşıklar Bayramı düzenlenmektedir.

Âşık Veysel Kültür Derneği

Âşık Veysel Kültür Derneği, 1972 yılında Âşık Veysel Şatıroğlu'nun izni alınarak kurulmuştur. Derneğin amacı, halk ozanını bütün yönleriyle tanıtmak ve yaşatmak için sosyal ve kültürel faaliyetler yürütmektir. Dernek kurulduğu günden bu yana özellikle Âşık Veysel'in ölüm yıl dönümü olan 21 Mart haftasında anma programları düzenlemektedir. 1972'de kurulan derneğin faaliyetleri ülkenin siyasi değişimlerinden etkilenmiş ve zaman zaman kesintiye uğramıştır. Dernek bir dönem "Dost Dost" adında bir de dergi çıkarmıştır. 2015-2018 yılları arasında torunlarından Gündüz Şatıroğlu dernek başkanlığını yürütmüş bu dönemde başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere UNESCO, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve Ressam Funda İyce Tuncel ile birlikte kültür- sanat projeleri hayata geçirilmiştir. Projeler arsında Dostlar Beni Hatırlasın, Uzun İnce Yol, Renklerdeki Işık, Toprak Gibidir Veysel ve Bu Bendeki Aşk Olmasa yoğun ilgi görmüştür. Gündüz Şatıroğlu yine bu dönemde Âşık Veysel bibliyografyası hazırlanmasına katkı sağlamıştır.

Âşık Veysel Meslek Yüksekokulu

Âşık Veysel'in vasiyeti dikkate alınarak adının verildiği ilk eğitim kurumu olma niteliği taşımaktadır. Cumhuriyet Üniversitesine bağlı olan kurum ortalama 700-800 öğrenci mevcudu ile öğrenime devam etmektedir.

Âşık Veysel'in eserleri

Anlatamam Derdimi (5:24)

Arasam Seni Gül İlen (4:18)

Atatürk'e Ağıt (5:26)

Beni Hor Görme (2:46)

Beş Günlük Dünya (3:58)

Bir Kökte Uzamış (4:55)

Birlik Destanı (1:42)

Çiçekler (3:05)

Cümle Âlem Senindir (6:44)

Derdimi Dökersem Derin Dereye (4:51)

Dost Çevirmiş Yüzünü Benden (3:12)

Dost Yolunda (4:43)

Dostlar Beni Hatırlasın (6:02)

Dün Gece Yar Eşiğinde (4:28)

Dünya'ya Gelmemde Maksat (2:43)

Esti Bahar Yeli (2:41)

Gel Ey Âşık (5:35)

Gonca Gülün Kokusuna (5:24)

Gönül Sana Nasihatim (6:40)

Gözyaşı Armağan (3:32)

Güzelliğin On Para Etmez (4:31)

Kahpe Felek (2:58)

Kara Toprak (9:25)

Kızılırmak Seni Seni (4:58)

Küçük Dünyam (5:17)

Murat (5:13)

Ne Ötersin Dertli Dertli (3:05)

Necip (3:16)

Sazım (6:02)

Seherin Vaktinde (5:01)

Sekizinci Ayın Yirmi İkisi (4:43)

Sen Bir Ceylan Olsan (3:34)

Sen Varsın (4:01)

Şu Geniş Dünya'ya (7:27)

Uzun İnce Bir Yoldayım (2:23)

Yaz Gelsin (3:02)

Yıldız (Sivas Ellerinde) (3:16)

Çırpınıp İçinde Döndüğüm Deniz

06 Ara 2023 - 17:51 - Yaşam

Mahreç  Haber Bülteni


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Tuna Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Tuna Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Tuna Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Tuna Gazete değil haberi geçen ajanstır.